مصرف اصلی روی برای گالوانیزاسیون یعنی پوشش دادن سطوح فولادی و آهنی در مقابل خوردگی میباشد بررسیها نشان میدهد که سالیانه حدود 4 درصد از تولید ناخالص داخلی هر کشور از طریق خوردگی در فولاد و آهن آلات از بین می رود. محصولات گالوانیزه عمدتا در صنعت ساختمان و خودرو مورد استفاده قرار می گیرد از نظر کاربردی حدود 48 درصد روی تولیدی جهان در صنعت گالوانیزاسیون و 18 درصد در تولید برنج بکار میرود. این فلز به دلیل مقاومت زیاد در برابر خوردگی، نقطه ذوب پایین ، کاربرد گستردهای در صنایع مختلف دارد و مصرف سالانه این فلز ،سالیانه بیش از 2 درصد در حال افزایش است. میزان ذخایر پیش بینی شده روی در جهان در حدود 140 میلیون تن بوده که از این میان 12 درصد آن (حدود 18 میلیون تن ) در ایران قراردارد که این رقم متعلق به 14 معدن بزرگ کشور میباشد و در این بین ایران با استخراج و تولید 128 هزار تن در رده بیست و پنجم تولید شمش روی جهان قراردارد. نامتعادل بودن عرضه و تقاضا فلز روی در سالیان اخیر و پیشی گرفتن میزان عرضه بر تقاضا باعث کاهش قیمت این فلز در سالهای آخر دهه 90 از 1660 دلار به حدود1000 دلار شد و این امر در ایران نیز به شکل تعطیلی موقت کارخانه های کوچک تولید روی شد به گونه ای که در سال 81 کل روی تولید شده 28 واحد تولیدی که ظرفیت اسمی آنها بیش از 134 هزار تن در سال است تنها به حدود 81 هزار تن رسید.
روند قیمتی فلز روی و تاثیرات متقابل آن بروی شرکتهای مربوطه
قیمت شمش روی در ایران تابعی از قیمت این محصول در بازار جهانی است با این تفاوت که در بازارهای داخلی حدود 1500 ریال بالاتر از نرخهای جهانی قیمت گذاری انجام میشود . نرخهای فروش خاک کم و پر عیار شرکت توسعه معادن روی نیز توسط شرکت تهیه و تولید مواد معدنی تعیین گردیده که آن نیز تابعی از قیمت شمش روی در بازار LME است. به تعبیری میتوان اذعان داشت درآمدهای شرکت توسعه معادن روی تابعی مستقیم از قیمت این فلز در بازارهای جهانی است. از طرف دیگر معادن در اختیار شرکت نیز تحت مالکیت دولت بوده و در اجاره شرکتهای استحصالکننده میباشد. اما در عمل قیمت روی پس از دو سال رکود که منجر به تعطیل شدن بسیاری از معادن جهان و بروز بحران در شرکت توسعه معادن روی ایران شد، از ابتدای سال 1382 رو به افزایش گذاشت و از حدود 750 دلار در ابتدای سال به حدود 800 دلار در اوایِل تابستان و حدود 1000 دلار در دیماه 82 رسیده است.
در اوایل سال 82 قیمت اجاره معادن انگوران توسط دولت بشدت افزایش یافت. این امر هزینه تولید هر تن روی را حدود 700 هزار ریال افزایش داد. در همان زمان مدیران شرکت اعلام کردند که در قیمتهای جهانی حدود 770 دلار، نرخ قبلی تنها برای سر به سر شدن هزینهها و پرداخت سود اندک سهامداران کفایت میکرده است آنها خواستار آن شدند تا این افزایش به زمانی موکول شود که نرخ جهانی لااقل برابر 900 دلار شده باشد.
با بررسیهای به عمل آمده معمولا قیمت فلز روی تا مهر ماه هر سال روندی نزولی و پس از آن تا فروردین ماه آهنگ رشد متوازنی را به خود میبیند قیمت روی در ماه اخیر حول قیمت 950 دلار در نوسان بوده است . مورد دیگری که باید حتما مد نظر قرارداد وضعیت پول ملی است با توجه به اینکه ارزش روی در بازارهای جهانی بر مبنای دلار سنجیده میشود، طبعا تقویت دلار در مقابل ریال میتواند باعث تقویت بنیه اقتصادی شرکت گردد؛ لذا روی 850 دلاری به ازای هر دلار 9000 ریال بسیار باارزشتر از روی 900 دلاری به ازای هر دلار 8000 ریال خواهد بود.
