_سرمایهبرای هیچ سرمایه‌گذاری امکان ندارد از ضرر جلوگیری کند، خواه تازه‌کار باشد یا با تجربه. داد و ستدکنندگان حرفه‌ای اوراق بهادار کاملائ به این حقیقت واقف هستند که ضرر امری اجتناب‌ناپذیر است و بدون برانگیخته شدن احساسات باید با آن روبه‌رو شد. اما روش‌های قابل اطمینانی وجود دارد که با بهره‌گیری از آن‌ها می‌توانید مطمئن باشید که ضرر خود را به حداقل میزان ممکن کاهش داده‌اید.

سیستم حد ضررپذیری

هر داد و ستدکنندهء اوراق بهادار باید یک سیستم حد ضررپذیری داشته باشد که به وسیلهء آن ضررهای خود را به درصدی مشخص از دارایی‌اش یا درصدی مشخص ضرر از سرمایه‌ای که در هر داد و ستد به کار می‌گیرد محدود کند. می‌توان تصور کرد که این سیستم شبیه سیستم قطع برق یا جریان داد و ستد است. پس از رشد ضرر تا اندازه‌ای خاص از کل دارایی صرف شده در داد و ستد، این سیستم کل جریان داد و ستد را متوقف می‌کند و به این شکل سرمایه‌گذار به طور کامل از موقعیت ضرر خارج می‌شود. به این ترتیب خروج از موقعیت ضرر، فرآیند‌ی غیراحساسی و یک مرحله‌ای است و تحت تاثیر امیدهای واهی به بازگشت بازار به حالت اولیه قرار نمی‌گیرد.

حد دو درصد برای زیان

معمولائ اکثر سرمایه‌گذارها حد دو درصد ارزش سهام در اختیار در هر معامله را برای محدود کردن زیان خود و توقف فعالیت در نظر می‌گیرند. سرمایهء موجود در حساب معامله شما در حقیقت سرمایهء ریسک شماست که از آن برای داد و ستد روزانه و کسب سود استفاده می‌کنید.

سیستم حد ضررپذیری را می‌توان قبل از ورود به داد و ستد نیز به کار گرفت. سرمایه‌ای که در حساب شما برای داد و ستد در نظر گرفته شده، سرمایهء ریسک شماست. با در نظر گرفتن سقف دو درصد ضرر، هنگامی که تصمیم می‌گیرید چه میزان از سهام را خریداری کنید، هم‌زمان محاسبه می‌کنید که چه میزان زیان را می‌توانید بدون نقض آن سقف، قبول کنید. با تعیین موقعیت خود، همچنین مشخص می‌کنید که کجا معاملات پایان‌پذیرد یعنی در این سیستم، هنگامی که زیان‌ها حداکثر به دو درصد برسد، به شکل خودکار معاملات پایان می‌یابد. در حقیقت محل توقف‌شما هر جایی بین صفر تا دو درصد ضرر می‌تواند، باشد. اگر مشخصات و ویژگی‌های شخصیتی شما نمی‌تواند ضرر دو درصد را بپذیرد، می‌توانید سقف پایین‌ترین را برای زیان تعیین کنید.

هر داد و ستدکننده در بازار دیدگاه خاص خود را دربارهء سقف دو درصد زیان دارد. بسیاری از داد و ستدکنندگان معتقدند حد دو درصدی ریسک، بیش از حد پایین است و آن‌ها را از ورود به داد و ستدهای پرریسک‌تر که احتمالائ سود بالاتری نیز دربردارد باز می‌دارد. اما از سوی دیگر حرفه‌ای‌های بازار بر این عقیده‌اند که این سقف بیش از حد بالاست و ترجیح می‌دهند سقف ریسک خود را بین 5/0 تا 25/0 درصد کل سبد دارایی قرار دهند. اما یکی از مهم‌ترین عوامل برای بزرگ تا کوچک دانستن سقف زیان، حجم دارایی‌هاست. برای مثال سقف دو درصد برای یک سبد دارایی بزرگ، رقمی بسیار بالاست و زیان معادل آن قابل چشم‌پوشی نیست. البته صرف‌نظر از حجم دارایی‌های شما، بهتر است هنگام تدوین استراتژی تجاری خود در بازار برای نخستین بار، محافظه‌کارانه عمل کنید و تنها پس از آشنا شدن با بازار، در صورت نیاز در این استراتژی تجدیدنظر کنید.

حد شش درصد زیان در ماه

اکنون سیستمی طراحی کرده‌اید که در آن زیان شما در هر داد و ستد حداکثر دو درصد سرمایهء ریسک شماست. اما حقیقت این است که اگر روزانه تنها یک درصد از دارایی خود را از دست بدهید در نهایت پس از یک ماه حجمی عظیم از سبد دارایی‌تان را از دست داده‌اید. بنابراین بهتر است در کنار حد زیان‌پذیری در هر داد و ستد، برای کل داد و ستدهای خود طی یک دورهء زمانی نیز یک سقف قرار دهید تا دچار زیان عظیم نشوید.

یکی از قواعد فراگیر و مورد استفادهء تقریبائ تمام سرمایه‌گذارها، تعیین سقف شش درصد زیان برای تمامی داد و ستدهای ماه است. به محض آن‌که ارزش دارایی‌ها در سبد دارایی به شش درصد پایین‌تر از رقم روز آخر ماه پیش برسد، داد و ستدها متوقف می‌شود. بله این یک واقعیت است. به محض آن‌که به حد شش درصد ضرر رسیدید، برای کل ماه داد و ستد را متوقف کنید. در واقع هنگامی‌که به این حد رسیدید بهتر است در حاشیهء بازار قرار بگیرید و دیگر داد و ستد قابل ملاحظه انجام ندهید. باقی روزهای ماه را صرف تحلیل مشکلات، بازبینی بازار و آمادگی برای ورود مجدد به بازار کنید. به این ترتیب می‌توانید مطمئن باشید که در ماه جدید در داد و ستدهایتان با مشکلی مشابه روبه‌رو نخواهید شد.

اما برای ایجاد و به‌کارگیری سیستم شش درصد زیان چه باید کرد؟ برای این منظور باید ارزش دارایی‌های خود را هر روز محاسبه کنید. این دارایی‌ها شامل مبالغ نقد در حساب داد و ستد و ارزش جاری بازارتمامی دارایی‌های موجود در حساب‌تان است. سپس این میزان کل را با میزان کل دارایی‌ها در آخرین روز ماه گذشته مقایسه کنید و اگر مشاهده کردید در حال نزدیک شدن به مرز شش درصد هستید، آمادهء پایان دادن به داد و ستدها شوید.

در سیستم شش درصد زیان، می‌توان سه حوزهء سرمایه‌گذاری هر یک با حداکثر _دو درصد زیان یا شش حوزهء سرمایه‌گذاری هر یک با حداکثر یک درصد زیان در اختیار داشت.

تعدیل‌های ضروری را انجام دهید

مسلمائ ماهیت سقف دو درصد زیان برای هر داد و ستد و سقف شش درصد زیان ماهانه به این معناست که هر ماه مجبور هستید ساختار سبد دارایی‌های خود را تصحیح و تعدیل کنید. برای مثال اگر ماه گذشته سودی بالا از معاملات و داد و ستدهای خود به دست آورده‌اند، اکنون باید رقم‌های دو درصد و شش درصد را برای همین رقم نهایی سود در نظر بگیرید. همچنین با رشد موجودی حساب شما در پایان ماه، سقف شش درصد به این معناست که ماه آینده می‌توانید زیان بزرگ‌تری را در داد و ستدهایتان بپذیرید. متاسفانه بسیاری از سرمایه‌گذارها چنین سیستم‌هایی را برای خود در نظر نمی‌گیرند و در نتیجهء نمی‌دانند در روند داد و ستدهایشان با چه سرعتی در حال زیان هستند.

البته استفاده از سیستم حداکثر زیان دو درصد در هر معامله و شش درصد در ماه انعطاف‌های لازم را دارد به این معنا که با در نظر گرفتن اوضاع و احوال بازار و نیز شاخص‌های بنیادی شرکت‌ها می‌توانید برای مدتی کوتاه آن‌ها را نادیده بگیرید و در یک معاملهء کوتاه مدت سود مورد نظر را کسب کنید. البته برای وارد شدن در این حیطه، تجربه و دانش کافی از بازار ضروری است در غیر این صورت ناگهان کل دارایی‌های خود را از دست خواهید داد.

نتیجه‌گیری

سیستم‌های دو درصد و شش درصد ابزارهایی ضروری برای تمامی سرمایه‌گذار‌ها هستند به‌ویژه کسانی که در انتخاب‌های خود برای سرمایه‌گذاری تحت تاثیر احساسات عمل می‌کنند و هنوز تجربهء کافی را ندارند. اگر ریسک گریز هستید، سقف ضررپذیری خود را پایین‌تر از دو درصد و شش درصد قرار دهید. برای سرمایه‌گذارهای تازه کار و بی‌تجربه، بالا بردن سقف ریسک‌پذیری اقدامی خطرناک است. در کل، نظارت روزانه بر عملیات مالی و ارزش سبد دارایی‌ها برای حفظ سوددهی سرمایه‌گذاری ضروری است. با رعایت این قاعده به موقع و به دو از رفتار مبتنی بر احساسات می‌توانید به روند ضرر خود پایان دهید و خود را برای آینده و سرمایه‌گذاری‌های موفق‌تر آماده کنید. با داشتن سیستم دستور توقف می‌توانید احتمال دستیابی به هدف خود در زمینهء ورود به بازار یا خروج از آن را افزایش دهید. به این شکل ضررها کاهش و سود افزایش می‌یابد. سرمایه‌گذارها معمولائ قبل از رفتن به تعطیلات یا ورود به وضعیتی که در آن دیگر نمی‌توانند روزانه وضعیت سبد دارایی خود را بررسی کنند از این سیستم‌ها بهره می‌برند.