پیروز حناچی معتقد است نقطه قوت دولت نهم در بخش مسکن توجه به مسکن کم درآمدها است اما به دلیل اینکه سیاستهای اقتصادی دولت با تامین مسکن کم درآمدها هماهنگ نبود به نظر می رسد هنوز دولت در خانه دار کردن اقشار کم درآمد که هدف مهم دولت بوده موفق نبوده است.
به اعتقاد شما سیاستهای اقتصادی دولت مسکن را متاثر کرده است؟
_تاثیراتی که موضوع مسکن در سبد خانوار گذاشته بود برای دولت یک تهدید محسوب می شد چرا که حجم بخش مسکن اعم از اجاره یا اجارهبها یا خرید واحد مسکونی در سبد هزینههای خانوار به شدت بالا رفته بود و تهیه مسکن برای خیلی از خانوارهای دهکهای پایین داشت به یک آرزو تبدیل میشد که البته الان این آرزو هنوز پابرجاست.
این به عنوان یک تهدید مطرح است و علت آن به اعتقاد بنده سیاستهای اقتصادی دولت است. سیاستهایی که منجر به افزایش نرخ تورم در کشور شده است و هرچقدر این سیاستها ادامه پیدا کند، نرخ تورم افزایش پیدا می کند و متاسفانه ما این وضعیت را در بخش مسکن بیشتر خواهیم دید.
مسکن گران ترین کالایی است که یک خانواده در طول عمر تهیه میکند و اگر کمتوجهی به این موضوع صورت گیرد به راحتی میتواند ابعاد منفی و موضوع امنیتی به خود بگیرد.
حناچی می گوید: سیاستهای اقتصادی دولت بر روی مسکن تاثیر گذاشته و این بخش از یک موضوع کاملا عادی دارد به یک معضل تبدیل میشود.
شاید اگر در آینده فکری برای مسکن نشود و برای کنترل آن توجهی نشود به راحتی میتواند به دلیل جمعیتی و تقاضای موثر حاکم به عنوان تهدید برای دولت تبدیل شود. 50 درصد جمعیت جوان کشور زیر 20 سال است و این جمعیت در اواسط این دهه و دهه بعد بیشترین متقاضیان مسکن خواهند بود.
گفتید که نقاط قوت دولت توجه به مسکن کمدرآمدها بوده است اما در عمل میبینیم که سیاستهای دولت در بخش مسکن کم درآمدها موفق نبوده است. مثل ارایه وامهای 10 میلیونی برای کمدرآمدها که تاثیر منفی بر قیمت مسکن داشت.اما بفرمایید که آیا دولتهای قبلی به مسکن کم درآمدها توجهی نداشتند؟
برای اولین بار توجه به تامین مسکن کم درآمدها در قانون برنامه چهارم توسعه اشاره شد.اما باید اذعان داشت که اولا وضعیت تا این حد بحرانی نبود و دوم اینکه در قانون برنامه نبود. هر دولتی به مسکن کم درآمدها توجه میکرد اما جهتگیری برنامهای نداشت. برای اولین بار در برنامه چهارم به مسکن کم درآمدها توجه و اشاره شد و دولت کنونی نیز مجری آن شده است.
اما به نظر میرسد دولت کنونی هنوز در تامین مسکن کم درآمدها موفق نبوده است.
_ به دلیل اینکه سیاستهای اقتصادی دولت با این جهتگیری و هدف گیری هماهنگ نشده است. سیاستهایی که منجر به افزایش نرخ تورم در کشور شد و هنوز خود به عنوان یک تهدید برای اجرای سیاستهای دولت تلقی میشود.
یک نقطه ضعف که میتوان به دولت در بخش مسکن به آن وارد دانست همانا مسکنهای 99 ساله است. شما میدانید که بار بیشترین مسئولیت این مسکنها بر دوش تعاونیهای مسکن است. همانطور که میدانید تجربه تعاونیهای پس از انقلاب در بخش مسکن یک تجربه شکست خورده است.
اگر به وزارت تعاون مراجعه کنید میبینید تعاونیها به ندرت به نتیجه رسیدهاند. دو تجربه عمده داشتند. یا سوءاستفادههای آنچنانی و یا به بار آوردن ضرر و زیان به هر دو طرف بوده است.
طرح اعطای زمینهای 99 ساله موفق خواهد بود یا خیر؟
_ وزارت مسکن و شهرسازی بخاطر فشارهایی که از سوی دولت وارد شده باید پاسخگوی طرح اعطای زمین های 99 ساله باشد. در حالیکه الان ابزار این کار چندان در اختیار این وزارتخانه نیست و به همین خاطر لایحهای به نام ساماندهی مسکن تدوین کرد تا این ابزار را در اختیار بگیرد. یکی از محورهای این طرح این است که وزارتخانهها و سازمانهایی که زمین درا ختیار دارند زمین را در اختیار دولت قرار دهند و اولویت استفاده از این زمینها نیز کارکنان آن دستگاه باشند.
این طرح،طرح درستی نیست. چه کسی گفته که کارکنان آن دستگاه ها اولویت دارند. البته حتما یک سیاست کنترلی برای آن تهیه کردهاند ولی این نشان دهنده این است که دولت در شهرهای بزرگ اجازه مانور خیلی کمی در محدوده شهرها دارد. چرا که در داخل شهر تهران خیلی مشکل داریم.
مشکلی که طرح اعطای زمینهای 99 ساله دارد چیست؟
مشکلی که طرح اعطای زمینهای 99 ساله دارد این است که ارتباط آن با شهرداری قطع است و معلوم نیست که سیاستهای شهرسازی کجا دارند پیاده میشوند و این خیلی خطرناک است. برای استفادههای جزئیتر شاید زیاد خود را نشان دهد اما برای دولت که تصمیمگیر است مشکل آفرین می باشد.
پس عدم ارتباط طرح 99 ساله با شهرداری یکی از ضعفهاست و احتمال شکست در آن وجود دارد.برای شکست نخوردن طرح چه کار باید کرد؟
اصلیترین ایرادی که به این طرح میتوان گرفت همانا عدم ارتباط طرح اعطای زمینهای 99 ساله با شهرداری است.
شورای عالی شهرسازی در سالهای گذشته برای مطالعه مجموعه شهری تهران 12تا 15 جلسه 4 ساعته و 25 جلسه کارشناسی برای این طرح گذاشت. این به این دلیل بود که امکان نظرات کارشناسی به وجود بیاید.برای اینکه دولت بتواند، موضوع بخش مسکن در ایران را که یک موضوع اقتصادی است حل و فصل کند.
ما مسکن تولید میکنیم و حتی در برخی از موانع و مکانها بیشتر از تقاضا و نیاز تولید میشود. تولید مسکن تقاضای موثر را جواب نمیدهد و به سمت سرمایهگذاری میرود. تقاضایی هم که برای واحدهای مسکونی دارید تقاضای موثر و سرمایه گذاری با یکدیگر است. بله تقاضا در این بخش زیاد است.
ولی همه تقاضاهایی که وجود دارد به معنای نیاز افراد به مسکن نیست. اگر محاسبه شود در طول 10 الی 15 سال گذشته در تهران مسکن تولید شده و بیشتر از نیاز هم تولید شده است ولی این تولید مسکن تقاضای موثر و تقاضای افراد کم درآمد را جواب نداده و صرفا تقاضای سرمایهگذاری را جواب داده است. حالا این چرا اتفاق افتاده است.چون شهرسازی به فروش گذاشته شده و الان تراکم چند برابر شده است.
چه باید کرد؟
باید به طرح مطالعه مجموعه شهری تهران باز گردیم.طرحی که در سال 82 به تصویب شورای عالی شهرسازی رسید و دولت وقت هم آن را به استناد ماده یک قانون شورای عالی شهرسازی مورد تصویب قرار داد.
حتی راهکارهایی انقباضی هم برای تهران در آن دیده شد. به استناد آن قرار شد که در تهران خدمات مناسبی در آن دیده شود و حمل و نقل مناسب شهری در آن انجام شود اتفاقی که در حال حاضر در آن در حال رخ دادن است و شهرهای جدید از خدمات مناسب شهری برخوردار هستند.
مطالعات مجموعه شهری تهران بر این مسایل شکل پیدا کرد که اولا بتوانیم جمعیت را در این محدوده به جای 707 هکتاری در محدود 13 هزار هکتاری توزیع کنیم.
دوم برای اینکه این مجموعه راحت شکل پیدا کند ،بر روی حمل و نقل عمومی کار کنیم. یعنی ادامه خطوط مترو به شهرها برود و مردم به راحتی رفت و آمد کنند. یا اینکه شهرهای اطراف تهران مثل کرج به خطوط متروی تهران متصل شوند. اینها نتایج مطالعات مجموعه شهری تهران بود.
افزایش تراکم موجب افزایش صدور پروانه شده اما این به معنی رونق بخش مسکن نیست؟
خود این موضوع باعث افزایش قیمت زمین در شهر میشود و گردش مالی به وجود میآورد.الان هر کجای کشور که انگشت بگذارید امکان ساخت و ساز وجود دارد.پس بر اساس مطالعات طرح جامع تهران باید تراکم فروخته شود. در افق 1400 جمعیت تهران 11میلیون نفر خواهد شد پس باید به فکر آینده بود.
باید فضا را باز بگذارند تا کارشناسان بیایند نظرات خود را ارایه کنند.اگر این فضا مهیا نشود مطمئنا وضع بدتر از این که هست خواهد شد.
افزایش تراکم که به وجود آمده موجب افزایش صدور پروانه شده است اما دلیل آن این است که تولید مسکن رونق گرفته است.
منبع :خبرگزاری فارس
