عباس دهقان رئیس هئیت مدیره کارگزاری کارآمد اظهار داشت: پس از دو روز روند نسبی نزولی بازار که با رقابت دیدنی خریداران و فروشندگان در نمادهای پرپتانسیل همراه بود، بالاخره روز گذشته فروشندگان با فشار خود رکود را در بازار تثبیت کردند و نمادهای پیشرو یک ماه اخیر با صف های فروشی مواجه شدند که تقاضای خرید جدی را در برابر خود نمی دیدند.
به گفته وی این وضعیت به طور طبیعی سبب نگرانی سهامدارانی می شود که سهام برتر را در سبد خود دارند و به احتمال فراوان، موفق به فروش در شرایط عرضه سنگین بی پاسخ نمی شوند.
دهقان با بیان این نکته که برای روشن تر شدن شرایط و نحوه تصمیم گیری فعالان بازار می توان گمانه زنی هایی درباره دلایل منفی شدن بورس را جمع بندی کرد و راهکارهای خروج از این اوضاع را نیز برشمرد، در مورد علل و تحلیل های برگشت روند بازار گفت : سهام گروه فولاد و سنگ آهن که نمادهای برتر بازار در هفته های اخیر بوده اند، رشد پرشتاب و چند ده درصدی را تنها ظرف یک ماه اخیر تجربه کرده اند.
وی ادامه داد: مجموع دلایل بیرونی بازار از جمله آرامش عرصه سیاسی، رکود بازارهای موازی و تزریق نقدینگی باعث شد که اقبال گسترده ای به نمادهای این دو گروه (که پتانسیل سودآوری فوق العاده ای داشتند) صورت گیرد و برخی اقدامات چون اعلام عایدی جدید شرکت ها سبب رشد بی وقفه ارزش این دسته سهام شد.
به اعتقاد دهقان تحت این شرایط تمامی سهامداران این شرکتها با سوددهی مناسب دارایی هایشان روبرو شدند و تمایل به فروش و شناسایی سود در آن ها تقویت شد.در چنین شرایطی به طور معمول بازار به دنبال بهانه ای برای فروش می گردد که انتظار به وجود آمدن موقعیت عرضه، در نهایت این فرصت را فراهم می کند.
این کارگزار درباره اثر اخبار سیاسی بر بورس اظهار داشت : در یک ماهه پررونق بازار، بسته پیشنهادی گروه 1+5 برای حل پرونده هسته ای کشور ارائه شد و ایران نیز بسته ای را متقابلا" به طرف مقابل تحویل داد و طرفین در تلاش برای گشایش باب مذاکرات جدید ضمن ارائه این پیشنهادات، دیدارهایی را با یکدیگر داشتند و خواهان تاکید بر نقاط مشترک بستهها برای آغاز مذاکرات شدند که در این بین، نشانه هایی از نرمش بیشتر در قدرتهای جهانی برای دستیابی به توافق مشاهده می شد.
وی ادامه داد: گرچه تهدیدهایی نیز از سوی برخی کشورها صورت می گرفت اما فضای کلی کار مثبت بود و به این ترتیب، بازار سرمایه از این آرامش برای رشد بهره برد. این در حالی بود که به دلیل تحولات دو سال گذشته و وجود این ذهنیت که تلاطم در حوزه سیاست به رکود در بازار منجر می شود، فعالان اخبار سیاسی را به دقت دنبال می کردند تا از منفی شدن احتمالی آگاه شوند و تنها خبری که در این مورد منتشر شده و بازار می توانست آن را نامطلوب ارزیابی کند، مسدود شدن دارایی های شعب بانک ملی در اروپا بود که آن نیز با توجه به متن پیش نویس قطعنامه های صادره شورای امنیت در رابطه با پرونده هسته ای کشورمان، تحریمی جدید و جدی به شمار نمی رود.
این کارگزار به عرضه های اولیه سهام جدید اشاره کرد و اظهار داشت: بسیاری از شرکت های مشمول واگذاری مطابق اصل 44 قانون اساسی در حال آماده سازی برای ورود به بورس هستند و تب داغ این واگذاریها سبب می شود که هر روز شاهد اخباری مبنی بر زمان عرضه اولیه سهام مشمول اصل 44 باشیم.
وی با بیان این که عدم دقت مسئولان در انعکاس آخرین تحولات این حوزه سبب تلاطم هایی در بورس می شود، ادامه داد : واقعیت این است که در بازار سهام ذهنیتی وجود دارد که عرضه های اولیه را دارای پتانسیل سودآوری لااقل کوتاه مدت میداند و بازار هرگاه خبری مبنی بر زمان عرضه اولیه سهمی می شنود، با نقد کردن دارایی های خود به استقبال این عرضه می رود که البته این استقبال در اکثر اوقات بدون تحلیل صورت می گیرد.
مدیر گروه تحلیلی کارآمد خاطر نشان کرد: در شرایطی که شرکت های اصل چهل و چهاری خاطره خوبی از لحاظ بازدهی در اذهان باقی گذاشته اند اخبار غیر دقیق عرضه اولیه این شرکت ها (که خیل عظیمی را نیز شامل می شوند) باعث عرضه های سنگین سهام موجود برای کسب نقدینگی خرید عرضه های اولیه می شود.
وی افزود: در این روزها بحث برای ورود شرکت های پالایش نفت اصفهان و مخابرات ایران داغ است و برخی تمایل به حضور در عرضه های اولیه را از دلایل منفی بازار می دانند.
این کارگزار با اشاره به این نکته که در این بین می توان راهکارها یا شرایطی را نیز برشمرد که به این دوران رکود پایان می دهد و دوباره به اقبال بازار می انجامد گفت : اگر بپذیریم که بازار پس از طی یک دوران رشد سریع، متمایل به شناسایی سود شده، در حقیقت پذیرفته ایم که اتفاق حادی در حوزه شرایط بیرونی بازار رخ نداده که بخواهد روند را به یک رکود عمیق تبدیل کند.
وی افزود: این به معنای حاکمیت یک دوران موقت رکود است و بازار سرمایه کمتر به خاطر دارد که تیرماه که اوج فصل برگزاری مجامع است، بازار با شرایط منفی روبرو بوده باشد و این باور خود نظریه استراحت موقتی بازار را تقویت می کند.
دهقان به تعیین شرایط سهام پرپتانسیل اشاره کرد و گفت: از میان شرکت های پیشرو بازار، گروه سنگ آهن با ابهام ناشی از عدم تعیین نرخ امسال فروش کنسانتره مواجه است و تعیین این نرخ مهمترین عامل در مشخص شدن میزان کل فروش شرکت ها است که در تعدیل مثبت سود کنونی سال جاری نیز نقش بسزایی دارد.
وی توافق حقوقی های بازار سهام را نیز اثرگذار دانست و گفت: بازار سهام کشور به علت حجم نه چندان بزرگش، قابلیت تغییر شرایط را تنها با اراده چند شرکت حقوقی دارد و این اتفاق بارها رخ داده که عزم چند حقوقی و جمع آوری چند صف فروش که نقدینگی زیادی نیز نمی خواهد، به اقبال سایر شرکت های حقوقی و اشخاص حقیقی منجر شده و سبب تغییر روند منفی بازار شده است.
این کارگزار در آخرین بخش از اظهارات خود به تعدیل طبیعی قیمت ها اشاره کرد و گفت: در حال حاضر، دامنه نوسان قیمت ها 3 درصدی است و امکان افزایش یا کاهش نرخ ها نسبت به گذشته، بیشتر فراهم است و در شرایط صف فروش یک سهم اگر هر روز به میزان حجم مبنا معامله صورت گیرد، سهم با 3 درصد کامل منفی بسته می شود و فردا از 3 درصد پایین تر از آن، معاملات را آغاز می کند.
وی گفت: وقوع این مسئله به معنای تصحیح سریع تر قیمت ها و توجه بیشتر افراد به خرید است به گونه ای که پس از چند روز، اقبال ها روند سهم را معکوس می کند.
دهقان در خاتمه گفت: در حقیقت باید بپذیریم اگر روند فعلی بازار را موقت می دانیم، چند درصد کاهش قیمت سبب مثبت شدن مجدد سهم می شود و این ساده ترین راه برای بازگشت روند سهام به وضعیت عادی است.
ترجمه : بازار بورس دات کام
