به نقل از صندوق بین المللی پول، به رغم مقاومت کشورهای در حال توسعه در برابر بحران های مالی کشورهای توسعه یافته ، افزایش قیمت سوخت و مواد غذایی موجب رشد تورم در این کشورها شده است .

در شرایطی که رشد اقتصادی جهان رو به کاهش گذاشته است نرخ جهانی تورم نیز به بیش از 5/5 درصد رسیده است . این رقم طی سالهای اخیر کمتر از 4 درصد بوده است .بخش زیادی از فشارهای تورمی متوجه کشورهای در حال توسعه شده و نرخ تورم در این کشورها به بیش از 7 درصد رسیده است .

این تحولات بخشی از تغییرات گسترده در چرخه تجاری جهان است . افزایش رشد اقتصادی مکانیسم مناسبی برای مقاومت در برابر شوکهای تجاری در هر کشور است.اگر بخش صادرات آمریکا قادر به حمایت از اقتصاد این کشور نبود ، رکود و بحران اقتصادی این کشور به مراتب تشدید می شد . ابزارها و مکانیسم های خاصی نیز برای مقاومت در برابر شوکهای مالی وجود دارد .

اقتصادهای در حال توسعه به عنوان منبع جذب پس اندازهای جهانی ، توانایی زیادی در پشت سرگذاشتن شوکهای مالی بین المللی دارند .اما مکانیسم مقاومت در برابر شوک قیمت کالاها دیگر، مثل گذشته جواب نمی دهد و توانایی ندارد . تعدیل تقاضا در اقتصادهای پیشرفته منجر به کاهش قیمت جهانی کالاها نشده است .

به علاوه رشد تقاضای انرژی و کالاها در اقتصادهای در حال توسعه مثل چین و هند مانع مهمی در برابر کاهش قیمت های جهانی است . رشد اقتصادی کشورهای در حال توسعه متمرکز بر مصرف انرژی است . پرداخت یارانه انرژی تاثیر زیادی در افزایش مصرف انرژی در کشورهای در حال توسعه دارد . حدود 95 درصد رشد تقاضای جهانی نفت از سال 2003 تا کنون مربوط به کشورهای در حال توسعه بوده است .

حدود دو سوم رشد تقاضای جهانی مواد غذایی در این مدت نیز مربوط به کشورهای در حال توسعه است . در این مدت عرضه نفت و مواد غذایی برای جلوگیری از افزایش قیمتها کاملا ناامید کننده بوده است . افزایش تولید نفت در کشورهای غیر عضو اوپک طی سالهای اخیر ناامید کننده بوده است .

هزینه های سرمایه گذاری برای افزایش ظرفیت تولید نفت نیز دو برابر شده است و این رقم از 5 دلار در هر بشکه در سال 2000 به بیش از 10 دلار در هر بشکه در سال 2007 رسیده است .

در حالی که ظرفیت مازاد و ذخایر جهانی انرژی رو به کاهش است ، بازار نفت به شدت به اخبار مربوط به کاهش تولید و اتفاقات سیاسی واکنش نشان می دهد . در مورد محصولات کشاورزی نیز باید گفت به علت سیاستهای نادرست میزان عرضه بسیار محدود است .

 زیر ساختهای کشاورزی به اندازه کافی توسعه و گسترش نیافته است ، دولتها با مشکل توزیع و بازاریابی محصولات کشاورزی روبرو هستند و موانع تجاری مانع بزرگی برای سرمایه گذاری در این بخش به شمار می رود .

طی ماههای اخیر ، عوامل مالی نیز نقش مهمی در نوسان قیمت نفت و سایر کالاها داشته است . کاهش ارزش دلار موجب شد تا سرمایه های سرگردان زیادی به بازار نفت ، طلا و محصولات کشاورزی وارد شود . رشد تقاضا واقعا نقش مهمی در افزایش قیمت نفت داشته ولی نمی توان از عامل سفته بازی و دلالی نیز در این بین غافل شد . برخی از کشورهای در حال توسعه مثل چین ، هند ، اندونزی و مالزی اخیرا اقدام به افزایش قیمت انرژی و کاهش یارانه نمودند .

سیاستهای کشورهای توسعه یافته در تولید انرژی های جدید نقش زیادی در افزایش قیمت مواد غذایی و محصولات کشاورزی داشته است . صنعت نفت جهان برای افزایش ظرفیت تولید ، نیازمند سرمایه گذاری بیشتر است .

کشورهای تولید کننده نفت باید نظام سرمایه گذاری در بخش نفت را اصلاح کنند . باید همکاری بیشتری بین شرکتهای ملی و بین المللی نفتی ایجاد شود . توسعه و گسترش زیر ساختهای کشاورزی موجب افزایش تولید محصولات کشاورزی در کشورهای در حال توسعه و نوظهور خواهد شد .

از بین بردن اختلالات قیمتی در میان مدت موجب کاهش فشار قیمت مواد غذایی خواهد شد . کشورهای توسعه یافته نیز با باز کردن درهای بازار محصولات کشاورزی به روی کشورهای در حال توسعه ، نقش مهمی در این رابطه خواهند داشت .

به هر ترتیب مشکل افزایش تورم ، اقتصاد کشورهای در حال توسعه را با تهدید بیشتری روبرو می کند . مواد غذایی و سوخت 25 تا 40 درصد هزینه خانوار در کشورهای در حال توسعه را تشکیل می دهد ، در حالی که این رقم در کشورهای توسعه یافته 10 تا 15 درصد است .

اقتصاد جهانی بین افزایش تورم و کاهش رشد محاصره شده است . خطر بازگشت به رکود تورمی دهه 1970 میلادی برای اکثر کشورهای جهان وجود دارد .

منبع :خبرگزاری فارس