| اگر کودکان به طور مکرر در تصمیم های روزانه ی خود خرج کردن پولهایشان را انتخاب کنند، این امر در آینده ی مالی و اقتصادی آنها نیز تاثیر منفی میگذارد.
طبق تحقیقات به عمل آمده سنین کودکی بهترین زمان برای آموزش مطالب آموزشی به انسان به شمار میرود و هم اکنون در کشورهای توسعه یافته به کودکان بسیاری از مطالب مهم زندگی از جمله مباحث اقتصادی را با بیانی ساده و جذاب آموزش میدهند . اما سوالی که در این میان مطرح میشود این است که با توجه به اینکه هم اکنون در مدارس ما هیچگونه آموزشی در این زمینه داده نمیشود، چگونه میتوانیم این آموزشها را به کودکانمان بیاموزیم ؟
آیا پدر و مادر میتوانند در محیط خانه و با کمترین هزینه مالی و زمانی مباحث اقتصادی را به کودکان خود آموزش دهند ؟ |
 |
ما در این جا سعی میکنیم با ارائه چند روش ساده به شما بگوییم چگونه میتوانید این کار را در محیط خانه خود انجام دهید و به مرور زمان شاهد نتایج درخشان آن باشید:
1 - برای آموزش نحوه بدست آوردن درآمد میتوانید از کودک خود بخواهید یک کاردستی به علاقه و توان خود بسازد و در ساخت آن نیز سعی نماید از وسایل دست دوم و بلا استفاده موجود در خانه استفاده نماید تا هزینه تمام شده کاردستی پایین باشد . بعد از ساخت این کاردستی میتوانید به همراه همسر و دیگر اعضای خانواده یک بازی ترتیب دهید به این صورت که کودک فروشنده کاردستی و شما خریدار آن باشید و در ازای دریافت کالا وجه آن را بپردازید (مبلغ آن نباید بسیار کم و یا خیلی زیاد باشد )در این صورت به راحتی کودک با مفهوم تولید و ایجاد درآمد از راه فروش آن آشنا میشود . در روز بعد شما میتوانید یک کاردستی درست کنید و کاردستی خود را به فروش بگذارید و کودک با پول بدست آمده از فروش کاردستی خود کاردستی شما را خریداری نماید . به همین ترتیب کلیه اعضای خانواده میتوانند در این بازی شرکت و اقدام به خرید و فروش کاردستی های خود نمایند . نتیجه این بازی این است که کودک متوجه میشود هر چه کاردستی خود را بهتر ، زیبا تر و با هزینه کمتری بسازد سود بیشتری میبرد . لذا با خلاقیت خود سعی در کسب درآمد بیشتری مینماید و این باعث شکوفایی استعدادهای اقتصادی و توانمندی های فیزیکی و فکری کودک میشود .
در راستای همین بازی میتوان به کودک آموخت تا بخشی از درآمد حاصل از فروش کاردستی اش را پس انداز نماید تا بتواند بعدا چیزهای دیگری نیز خریدار ی نماید.
2 - ارزش پس انداز کردن را در مقابل خرج کردن، به کودکان آموزش دهید. به کودکان یاد بدهید که اگر پولهایشان را پس انداز کنند، میتوانند سودی که برایشان در بر دارد را به مبلغ اولیه ی پول خود اضافه کنند. اگر کودکان پولی را در خانه پس انداز کرده اند، سعی کنید خودتان بر روی آن مقدار پول به آنها سود بدهید. به آنها یاد بدهید که میزان سودهای خود را شمارش کرده و ببینند که چقدر سریع میزان سپردههای آنها افزایش پیدا میکند. دیری نخواهد گذشت که خودشان متوجه میشوند که سریع ترین راه برای رسیدن به اعتبار بالا، پس انداز کردن مکرر پول هاست. گاهی اوقات والدین هم با کودکان همراه شده و در پس انداز کردن پول ها با یکدیگر مسابقه میدهند.
3 -از دیگر کارهایی که پدر و مادر میتوانند در محیط خانه انجام دهند این است که مبلغی پول توجیبی برای بچه ها در نظر بگیرند و مبلغ آن را بنا به سن کودک انتخاب و در زمان های مشخصی به وی پرداخت نمایند و در گام بعدی لازم است پدر و مادر یک گام به جلو رفته و نحوه مدیریت پول توجیبی را نیز به وی بیاموزند .
برای رسیدن به این هدف یکی از بهترین راه ها این است که به کودک خود بیاموزیم 25 درصد پولش را پس انداز کند . برای اینکه این کار برای کودک جذاب باشد بهتر است از یک ظرف شیشه ای ( مثل شیشه خالی مربا یا رب) برای پس انداز استفاده شود چون وقتی کودک پس انداز خود را درون ظرف شیشه ای میاندازد و به آن نگاه میکند و شاهد افزایش آن است بیشتر علاقه مند میشود تا پس انداز کند تا هرچه زودتر ظرف پر تر شود و این خود عاملی میشود که از خرید اقلام غیر ضروری خود گذشته و به دنبال پس انداز بیشتر باشد و در گام سوم پدر و مادر میتوانند پس اندازهای کودک را به سمت سرمایهگذاریهای کوچک نیز هدایت نمایند.
4 - با کودکان به خرید بروید و به آنها نحوه صحیح خرید کردن و ارزش پول را آموزش دهید. رفتن به سوپر مارکت معمولاً اولین تجربه کودکان در یادگیری خرج کردن پول است. معمولاً یکسوم درآمد خانواده صرف خرید از سوپر مارکت و تهیه ی مایحتاج روزانه زندگی میشود. خرج کردن صحیح پول در سوپرمارکت (خرید از حراجی ها و بررسی اختلاف قیمت) میتواند به صورت سالیانه چیزی در حدود یک میلیون و هشتصد هزار تومان برای شما ذخیره مالی در بر داشته باشد. برای اینکه به کودکان خود کمک کنید که این درس را آموزش ببینند، باید به آنها یاد بدهید که چگونه میتوانند برای مصرف غذاهای به صرفهتر برنامه ریزی کنند، از دور ریختن غذاها جلوگیری کرده و نحوه ی صحیح استفاده مجدد از باقیمانده غذاها را نیز به آنها آموزش دهید. زمانیکه که بچه ها را به مغاره های مختلف دیگر میبرید، میتوانید مقوله ی پیش خرید و پسانداز کردن بیشتر را نیز برای آنها بازگو کنید. با آنها پیرامون مطالبی نظیر قیمت، کیفیت، تعمیرات،خدمات پس از فروش و سایر مواردی که برای مشتری از اهمیت بالایی برخوردار است صحبت کنید. خرج کردن پول زمانی که به درستی برنامه ریزی شده باشد، لذت بخش خواهد بود؛ اما اگر خرج کردن های ما از روی برنامه ریزی نباشد، 20 تا 30 درصداز پولمان از بین خواهد رفت.
5 - به کودکان خود نحوه ی صحیح ارزیابی تبلیغاتی که از تلویزیون و رادیو پخش میشود را آموزش دهید. آیا محصول دقیقاً همان امکاناتی را که در تبلیغ پخش میشود، ارائه میدهد؟ آیا قیمت ارائه شده، قیمت حقیقی کالاست؟ آیا محصولات مشابهی وجود دارند که بتوانند همان کار را با قیمت مناسب تری انجام دهند؟
6 -برای بحث های خانوادگی در مورد مسائل مالی برنامه ای مدون تنظیم کنید. این امر برای بچه های کوچکتر هم مفید خواهد بود. در این جلسات خانوادگی میتوانید در مورد موضوعاتی نظیر تفاوت های موجود میان پول نقد، چک، و کارت های اعتباری؛ پرورش عادات صحیح در خرج کردن پول، نحوه ی اجتناب از مصرف بی مورد از کارت های خودپرداز؛ و فواید پسانداز کردن و رشد سرمایه گذاری با کودکان خود به بحث و گفتگو بنشینید. با نوجوانان و جوانان خود نیز میتوانید درمورد این مطلب که اوضاع و احوال اقتصاد محلی و جهانی در چه شرایطی است، صحبت کنید. به آنها یاد بدهید که چگونه میتوانند در مصارف خانگی صرفه جویی کرده و در مقابل خرج کردن چه گزینههای دیگری پیش روی آنها قرار خواهد داشت.
با آموزش این مسائل ساده به کودکان خود در طی زمان شاهد خواهید بود که کودکتان به خوبی مدیریت پول را آموزش میبیند و شما میتوانید شاهد این باشید که در سنین نوجوانی و جوانی با مدیریت خود بچهها، مشکلات کمتری بین آنها و پدر و مادر در زمینه هزینه های روزمره فرزندان به وجود میآید همچنین کودکان در سنین بزرگ سالی در مقابل مسائل زندگی با مهارت بهتری رفتار خواهند نمود.
سید مجید شبیری
